Jak sprawdzić czy OPZ nie zawiera znaków towarowych?

Opis przedmiotu zamówienia (OPZ) nie może zawierać odniesień do konkretnych znaków towarowych, patentów, marek ani pochodzenia produktów — chyba że jest to uzasadnione specyfiką przedmiotu zamówienia i towarzyszy temu dopisek „lub równoważny" z podaniem kryteriów równoważności.

Podstawa prawna

Art. 99 ust. 4 PZP — zakaz opisywania przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą konkurencję, w tym przez wskazanie znaków towarowych.

Art. 99 ust. 5 PZP i art. 101 ust. 4 PZP — wyjątek: dopuszczalne jest odniesienie do znaku towarowego, jeśli nie można opisać przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny sposób, pod warunkiem dopisku „lub równoważny" i podania kryteriów oceny równoważności.

Gdzie szukać naruszeń

Znaki towarowe najczęściej pojawiają się w specyfikacjach technicznych sprzętu — szczególnie IT i elektroniki. Typowe przykłady: „procesor Intel Core i7," „system operacyjny Windows 10 Pro," „karta graficzna NVIDIA GeForce RTX 4070," „drukarka HP LaserJet."

W robotach budowlanych znaki towarowe mogą pojawić się w STWiOR (Specyfikacja Techniczna Wykonania i Odbioru Robót) — np. konkretne marki materiałów budowlanych.

Jak sprawdzać

Przeczytanie OPZ „od deski do deski" nie wystarczy. Nazwy marek bywają ukryte w tabelach technicznych, załącznikach, a nawet w numerach katalogowych produktów (np. „Dell OptiPlex 7020" to nazwa konkretnego modelu, nie parametr techniczny).

Audytor powinien szukać: nazw producentów (Intel, AMD, NVIDIA, HP, Dell, Lenovo, Microsoft, Apple, Samsung, Cisco...), numerów modeli i kodów produktowych, odniesień do konkretnych norm producenta (zamiast norm ogólnych jak PN-EN).

Dla każdego znalezionego znaku towarowego sprawdzić: czy dopisano „lub równoważny" i czy podano kryteria równoważności. Sam dopisek „lub równoważny" bez kryteriów jest niewystarczający.

Dlaczego to ważne

Znaki towarowe w OPZ ograniczają konkurencję — faworyzują jednego producenta. Korekta finansowa za to naruszenie wynosi typowo 25% wartości zamówienia (wg taryfikatora MFiPR), co czyni je jednym z najkosztowniejszych naruszeń.