Jak sprawdzić rażąco niską cenę w zamówieniu publicznym?

Rażąco niska cena to cena oferty, która budzi wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami. Art. 224 PZP określa, kiedy zamawiający ma obowiązek wezwać wykonawcę do wyjaśnień.

Kiedy obowiązek wezwania (art. 224 ust. 2 PZP)

Zamawiający musi zwrócić się o wyjaśnienia, jeśli cena całkowita oferty lub jej istotna część składowa wydaje się rażąco niska — w szczególności gdy cena jest niższa o co najmniej 30% od wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o VAT lub od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu.

Innymi słowy: jeśli najniższa cena < 70% średniej cen ważnych ofert — zamawiający powinien wezwać do wyjaśnień. Jeśli najniższa cena < 70% wartości szacunkowej + VAT — również.

Jak liczyć — przykład

Wartość szacunkowa (netto): 500 000 zł. Wartość szacunkowa + VAT (23%): 615 000 zł. 70% z 615 000 = 430 500 zł. Jeśli najniższa oferta wynosi 400 000 zł brutto → jest poniżej progu → obowiązek wezwania.

Alternatywnie: złożono 5 ofert z cenami: 400 000, 520 000, 540 000, 560 000, 580 000 zł. Średnia = 520 000 zł. 70% z 520 000 = 364 000 zł. Najniższa oferta (400 000) jest powyżej tego progu → na tej podstawie nie ma obowiązku wezwania. Ale jest poniżej 70% szacunkowej+VAT → obowiązek istnieje na drugiej podstawie.

Przypadek szczególny: 1 oferta

Jeśli złożono tylko jedną ofertę, nie ma średniej do porównania. Zamawiający porównuje cenę wyłącznie z wartością szacunkową powiększoną o VAT.

Co sprawdza audytor

Czy zamawiający zidentyfikował oferty z podejrzeniem rażąco niskiej ceny. Czy w takich przypadkach wezwał wykonawcę do wyjaśnień (art. 224 ust. 1). Czy wykonawca złożył wyjaśnienia z dowodami. Czy zamawiający odrzucił ofertę jeśli wyjaśnienia były niewystarczające (art. 226 ust. 1 pkt 8).

Uwaga: Audytor nie ocenia, czy cena jest „obiektywnie" za niska. Sprawdza, czy zamawiający wykonał obowiązek proceduralny — wezwał do wyjaśnień gdy przesłanki były spełnione.