Najczęstsze naruszenia w zamówieniach ZK — przewodnik

Zasada konkurencyjności ma własną listę powtarzalnych naruszeń. Większość wynika z mechanicznego kopiowania szablonów z poprzednich projektów lub z prób uproszczenia procedury kosztem zasad.

Poniżej dziesięć najczęstszych naruszeń wraz z konsekwencjami z taryfikatora MFiPR.

1. Znaki towarowe w OPZ bez „lub równoważny" — korekta 25%

Najczęstsze naruszenie w ZK. Beneficjent wpisuje konkretną markę produktu w opisie przedmiotu zamówienia, bo zna ten produkt z poprzedniego projektu. Brak dopisku „lub równoważny" lub brak opisanych kryteriów równoważności ogranicza konkurencję.

2. Dysproporcjonalne warunki udziału — korekta 25%

Wymóg „doświadczenie min. 5 lat na rynku" przy zamówieniu na 50 000 zł lub „obrót min. 5 mln zł" przy zamówieniu na 200 000 zł. Warunki muszą być proporcjonalne do skali zamówienia.

3. Zbyt krótki termin składania ofert — korekta 25%

Wytyczne MFiPR wymagają minimum 7 dni dla usług/dostaw, 14 dni dla robót budowlanych — liczone od dnia publikacji w BK2021. Termin liczony od wysłania zapytania, a nie od publikacji, jest naruszeniem.

4. Brak lub błędne oświadczenia o braku powiązań — korekta 5-25%

Brak oświadczeń od części osób uczestniczących w postępowaniu. Daty oświadczeń późniejsze niż czynności w postępowaniu. Brak oświadczenia od wykonawcy zwycięskiego.

5. Sztuczny podział zamówienia — korekta 100%

Beneficjent dzieli jedno zamówienie na mniejsze części, by ominąć próg ZK 80 000 zł netto. Audytor sumuje wartość wszystkich powiązanych zamówień. Jeśli pierwotne zamówienie powinno przekroczyć próg, korekta 100% obejmuje całość.

6. Niejawne kryteria oceny — korekta 25%

Kryterium „jakość — 30%" lub „doświadczenie — 20%" bez opisu, jakie parametry są oceniane i jak są punktowane. Wykonawcy nie wiedzą, jak optymalizować ofertę, audytor nie może zweryfikować, czy oceniono jednolicie.

7. Publikacja poza Bazą Konkurencyjności — korekta 25-100%

Beneficjent ogłasza zapytanie tylko na własnej stronie lub w prasie lokalnej, pomijając BK2021. BK2021 jest jedyną oficjalną platformą publikacji ZK. Brak publikacji w BK2021 traktowany jest jak brak publikacji w ogóle.

8. Niezgodność umowy z ofertą — korekta 25%

Umowa zawiera istotnie inne warunki niż oferta zwycięska — inny zakres, termin, cena, parametry techniczne. Naruszenie zasady wyboru najkorzystniejszej oferty.

9. Zmiana istotnych warunków umowy bez podstawy — korekta 25%

Aneks zmieniający istotne warunki umowy (cena, zakres, termin) bez podstawy z Wytycznych. ZK wymaga, by zmiany umowy nie ingerowały w rezultat postępowania ofertowego.

10. Niekompletna dokumentacja postępowania — korekta 5-10%

Brak protokołu z otwarcia ofert, brak korespondencji z wykonawcami, brak załączników. Wytyczne MFiPR wymagają archiwizacji pełnej dokumentacji postępowania przez okres realizacji projektu plus 5 lat po jego zakończeniu.

Wzór wszystkich naruszeń

Trzy z powyższych dziesięciu (znaki towarowe, dysproporcjonalne warunki, niejawne kryteria) dotyczą zasady uczciwej konkurencji. Trzy (terminy, BK2021, oświadczenia) — zasady jawności. Trzy (umowa, aneks, dokumentacja) — zasady spójności postępowania. Jedno (sztuczny podział) — zasady prawidłowego oszacowania.

Te cztery zasady pokrywają większość naruszeń w ZK. Sprawdzenie zapytania pod ich kątem przed publikacją wychwytuje 80% potencjalnych korekt.

Veriqt analizuje zamówienia ZK pod kątem 30 pytań listy sprawdzającej. Wgrywasz draft zapytania i dokumenty, system wskazuje wszystkie potencjalne naruszenia z cytatami i sugestiami poprawek. Wypróbuj pierwszy audyt bezpłatnie.

Źródła: Wytyczne MFiPR/2021-2027/9(2) z 14 marca 2025 r. Wytyczne MFiPR/2021-2027/18(1) z 4 lipca 2023 r. (taryfikator korekt).